Cumhuriyetin aydnlk yzleri; Kadn sporcularmz...

Gen Trkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal yaamdaki kkl deiimlere en hzl uyumu Trk kadn salyordu. O yllarca erkeinin bir adm ardnda yryen gen kzlarmz, spor salonlarnda frtna gibi esiyordu.

ONLAR gen cumhuriyetin aydnlk yzleri... Onlar Trk kadnn adala alan ilk isimleri... Onlar Trk sporunun gururlar...


Atatrk devrimleri Trk toplumunda kkl deiimleri yaratrken, yzyllar boyu kafes ardnda kalm, Trk kadn da bu farkllamadan payn alyor, ilk kadn sporcularmz pistlerde boy gstermeye balyorlard.

Yl 1926... mer Besim Koalay'n giriimleri ve almalaryla Nermin Tahsin, Emine Abdullah, Mbeccel Hsamettin ve Neriman gibi ilk bayan atletlerimiz pistlere iniyordu.

Yl 1928... Dnya kadnlar Amsterdam Olimpiyat Oyunlar'nda pistlerde yarma ansn elde ediyordu.

Tek bana bu rnek bile gen Trkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal yaamda gerekletirdii deiimleri gzler nne seriyordu.

lk bayan atletlerimizi, krek sporunda, erefnur, Vecihe, Leyla, Melahat ve Kamran hanmlar izledi.

DNYADA LK VE TEK

Takvimler 1929 yln gsterirken, Trk kadn, dnya spor tarihinde eine belki de bir daha rastlanmayacak bir olay gerekletiriyordu. O yllarda henz bir bayan voleybol takm bile yoktu. Ancak bir Trk kz, Yksek Mhendis Mektebi rencisi Sabiha Frat Hanm, filede harikalar yaratyordu. Erkek arkadalarndan hi de geri kalmayan bu gen kz Fenerbahe Voleybol Takm'nda oynatabilmek iin ilgililer hemen harekete gemi ve bayan sporcularn erkek takmnda oynamalarn engelleyen bir madde olmadndan Sabiha Rfat Hanm'a izin kmt.

Be erkek ve bir bayan sporcudan oluan Fenerbahe Voleybol Takm, o yl btn rakiplerini ezip gemi ve ampiyonluu kucaklamt. Bu belki de Dnya voleybolunda yaanan ilk ve tek olayd..

Fenerbahe Spor Kulb Umumi Kaptan Hayri Celaleddin (Atamer) Bey, takm kaptan Bedii Sheyl Bey araclyla, 28.01.1929 ylnda Sabiha Hanm'a bir mektup gnderiyor ve kendisini kutlarken unlar yazyordu:

TEBRKLER EFENDM

Bu memlekette ilk defa cem'i sporda erkek arkadalarla beraber oynamak suretiyle gsterdiiniz teceddd ve muvaffakiyetten dolay sizi Fenerbahe genlii ve hey'et-i idaresi adna hararetle tebrik ederim efendim.

Artk tenis kortlar da enlenmeye balamt. Vecihe (Ta), Mediha (Bayar), Adriyel (Sadak), Hidayet (Karacan) hanmlar 1927 ylnda Fenerbahe Kulb'nn imento zeminli kortlarnda boy gsteriyorlard.

1933 ylnda ise 2 gen kzmz ay yldz formay giydi. Leyla Asm Turgut ve Cavidan Elberger hanmlar Sovyetler Birlii'nde yaplan ikili karlamalarda Rus rakibeleriyle yartlar.

Avrupallar yzyllar boyunca pee ve araf altnda yaayan Trk kadnn ilk kez spor sahalarnda grmler, aknlkla birlikte hayranlklarn gizleyememilerdi.

AYDINLIK YZLER

Cumhuriyetin aydnlk yzleri artk her alanda olduu gibi sporda da

rzgar gibi esiyordu. 1936 Berlin Olimpiyat Oyunlar'nda ki kzmz Suat Fetgeri Aeni (Tar) ile Halet ambel eskrimde lkemizi temsil eden ilk bayan sporcularmz oluyordu.

1950 ve 60 l yllarda ise Gl iray isimli bir bir bayan atletimiz tam 47 Trkiye ve 2 Balkan rekoruna imza atyordu. Gl iray, 1960 oyunlarnda Aycan nel ile birlikte lkemizi temsil ederken, Trkiye 1988 Seul Olimpiyatlar'nda bayanlarda ilk madalyasna kavuuyordu. Tekvandoda gsteri dalnda kazanlan bu gm madalya daha sonraki baarlarn habercisi oluyordu.

Trk kadn inanlmaz baarm, ok ksa bir srede toplumsal yaamn tm birimlerinde sz sahibi olmaya balamt. Sportif alanda lkenin snrlarn zorlayan bu byk deiim nce Avrupa'da yanklanm, daha sonra yer kremizin tm toprak paralarna yaylmaya balamt.

VE LK MADALYAMIZ

1992 Barcelona Olimpiyat Oyunlar cumhuriyet kadn iin ayr bir anlam ifade ediyordu. Bu oyunlar ilk resmi madalyamz kazandmz olimpiyatlard. 1973 Ordu doumlu Hlya enyurt, Judoda 48 kiloda bronz madalya kazand.

1996 Atlanta Olimpiyat Oyunlar'nda, Okulukta bir byk sevin ile birlikte hzn de yaadk. Bayan okumuz Natalie Nasaridze ilk turda 180 atta 168 ile olimpiyat rekoruna imzasn att. Ancak final yarlarnda byk bir talihsizlik yaad ve dereceye giremedi.

Artk Trk kadn cumhuriyetle birlikte ismini dnya sporuna yazdrmaya balamt. Sadece sporcu olarak deil ynetici, antrenr ve hatta hakem olarak sporun hizmetindeydi. 75 yl gibi ksa bir srede Cumhuriyete yakan bir aama kaydetmi, kendi snrlarn zorlayp maya balamt.

Bu byk deiimin bugn 75'inci yldnmn... smini buraya yazamadmz ama baarlarn ve cesaretlerini yrekten alkladmz bu kadnlara Trk sporu ok ey borlu...

31936 Berlin Olimpiyat Oyunlar'nda ki kzmz Ahmet Fetgeri'nin kz Suat Fetgeri Aeni (Tar) ile Halet ambel eskrimde lkemizi temsil eden ilk bayan sporcularmz oluyordu.

3Dnya Kadnlar, 1928 Amsterdam Olimpiyatlar'nda yarma ansn ilk kez elde ederken, Nermin Tahsin, Emine Abdullah, Mbeccel Hsamettin gibi ilk bayan atletlerimiz 1926 ylnda pistlere inmilerdi bile...

Onlarla gururlandk

Cumhuriyet Trkiye'sinde bayan sporcularmzn nemi ve baarlar olduka byk. Son yllarda okulukta byk hamle yapan kzlarmz hedefleri delik deik ederken, 1936 Berlin Olimpiyatlarnda Suat Fetgeri Aeni (Tar) ile Halet ambel eskrimde lkemizi temsil eden ilk bayan sporcularmz oldu.

Okularmzdan tam isabet

1962 ylnda Paris'te yaplan Avrupa ampiyonas'nda Cemal Deirmenciler ve Ycel Cavkaytar ilk ampiyonlarmz olarak krsye ktlar. Ancak daha sonra tam 23 yl madalya zlemi ektik.

Ancak herey Natalia Nasaridze ile deiti. 1 Olimpiyat, 5 Avrupa rekoru sahibi Natalia okuluk sporunun lokomotifi oldu. Bayanlarda pek ok Avrupa ampiyonluuna imza attk.

TRK Okuluu gerek baar gerekse potansiyel asndan Uur Erdener federasyonu ile byk bir patlama gsterdi. 1962 Paris Avrupa ampiyonasnda Cemal Deirmenciler ve Ycel Cavkaytar ilk ampiyonlarmz olurken, daha sonra 23 yl krs zlemi ektik.

Trk vatandalna geen Grc kz Natalia Nasaridze, bayan okuluunda lokomotif oldu. Bari'de Akdeniz Oyunlarnda altn vururken, dnya ampiyonalarnda hep bronz da akl kald. Elif Eki, Elif Altnkaynak, Zehra ktem ve Deniz Gnay okuluumuzun altn kzlaryd.

1962'den 1990 ylna kadar madalyasz geirdiimiz Avrupa ampiyonalarnda Zehra ktem, Elif Eki ve Belgin zba'dan kurulu bayan takmmz ilk bronzunu alrken, 1996 ylnda Slovenya'da bayanlarmz yine altn madalyaya kilitlendi. Natali Nasaridze ve Elif Altnkaynak altn madalyay vururken, iinde bulunduumuz Almanya'da yaplan Salon ampiyonasnda ise Deniz Gnay altn kazand.

Atlanta Olimpiyat'nn yar finallerinde Olimpiyat rekoru kran bayan takmmz madalyay klpay karp drdnclkte kald.

Grc asll altn kzmz Natalia Nasaridze halen 1 Olimpiyat, 5 Avrupa rekorunun sahibi bulunuyor.

Hedef 10

Okulukta hedef 10'dur. Eki kardeler ile Grc asll kzmz Natalia Nasaridze lkemize Avrupa ve Dnya ampiyonalarnda byk baarlar kazandrdlar. Bayan okularmz Olimpiyat rekoru da krmalarna ramen final atlarnda drdnclkte kalrken, Natalia Nasaridze Akdeniz Oyunlarnda lkemize ilk altn madalyay getiren okumuz oldu.


Hrriyet


konu mevcut deildir umarm