Uur Ilak, "Kendi evremden hareket ederek sylesem 2001’de dibe vuran ok kiinin altnda evi arabas var. 2001-2002’yi unutanlar 2010’u anlayamaz" diyerek siyasete bakn ve idolojik duruunu anlatt.


Feyza Tank'n haberi
Uur Ilak duruu ve tarzyla Anadolu insanna hitap eden bir sluba sahip. Eserlerinde yer verdii vatanseverlik, tasavvuf ak gibi unsurlarla sadk bir hayran kitlesi olan Ilak’la biraz sanatn biraz da genel gndemi konutuk.
Seimlerde tm Trkiye’nin bir ekilde ve defalarca dinledii “haydi Anadolu” arksnn AK Parti ve CHP tarafndan e zamanl seim arks olarak kullanlmasn sorduk, daha ok sa kesimin sahiplendii bir sanat olarak Trkiye gndemi ve iktidar partisini nasl deerlendirdiini ve referandumdaki oyunu da sorduk elbette.
Bakn Uur Ilak neler anlatt…..
Feyza Tank: Uur Ilak, ho geldiniz diyorum ncelikle ve ilk sorumu sormak istiyorum; sanat hayatna nasl baladnz?
Uur Ilak: Ho bulduk. Aslnda hi balamadm, kendimi iinde buldum. Ailede aabeyim olsun, daym olsun sanatla ilgilenenler var. Sanat bir sevdadr, o gnden bu yana devam edip gidiyor.
Aslnda sanata balamaya niyet etmek gibi bir dnceye de katlmyorum. Sanat ak bir insann znde ya vardr, ya da yoktur. Biz olanlardandk.
Feyza Tank: Sadece gelitirilebilir yani?
Uur Ilak: Elbette, o da sizin elinizde ve almakla mmkn.
Feyza Tank: Sanatnzn temelinde neler var? lke, vatan millet sevgisi gibi unsurlarn daha ok ne ktn gryoruz.
Uur Ilak: Aslnda ok ey var. Mesela bugn bir Mozart’a baktmzda bir Alman ve Avusturya kimlii yani bir Germen kimlii var, Beethoven’e baktmzda yine ayn kimlii gryorsunuz. Mesela ben o klasikleri dinlediimde tamamen o Almanya’nn yeillikleri, dalklar, tepelikleri, Alp Dalar hayalimde beliriyor. Onlar tamamen kendi corafyalarn, kendi duyusunu ve duyuunu yanstmlar. Ben de acizane “kkszleip kszlemeyelim” diyorum..
Feyza Tank: Doal ve gzel olan da bu zaten…
Uur Ilak: Bir rnek vereyim; bugn bizimkiler yapanclardan daha iyi hip hop yapyor olsa, daha iyi pop yapyor olsa, olamaz da, olsa diyorum: Amerikan ve ngiliz rocklardan daha iyi rock yapyor olsa, yine de ereti duracaktr. mitasyon, aslndan daha kaliteli de olsa imitasyondur.
Asllar saygn, imitasyonlar eziktir. Sanat ben biraz buna benzetiyorum.
"Mesela bugn bir Mozart’a baktmzda bir Alman ve Avusturya kimlii yani bir Germen kimlii var, Beethoven’e baktmzda yine ayn kimlii gryorsunuz. ... Onlar tamamen kendi corafyalarn, kendi duyusunu ve duyuunu yanstmlar. Ben de acizane “kkszleip kszlemeyelim” diyorum"
Avrupa mziini zellikle klasikleri ok seviyor
Uur Ilak: Avrupa’y ve Avrupa mziini ok seviyorum. Nasl burada doan insan, baka etnik gruptan olmasna ramen Trk’e has motifleri seviyor ve sayg duyuyorsa ben de doduum ve belli bir yaa kadar doyduum yer olan Avrupa’ya ayn eyleri hissediyorum.
Bunun tersi olan etnik kavgalar ve blcl ise knyorum.
Tekrar konuya dnecek olursak, Avrupa’nn motiflerini benim sanatmda grmek mmkn.
Feyza Tank: Sanatnza baktmzda tasavvuftan da etkilendiinizi gryoruz. Biraz tasavvuftan esinlenmenizden de bahseder misiniz?
Uur Ilak: Halk Edebiyatyla ilgili olup da tasavvufu bir insan bilmiyorsa, tasavvuf literatrne vakf deilse ondan halk airi olmaz.
Halk iiri; vatanperver, bu lkenin deerleriyle hemhal olmu insanlarn iidir. Onun iin halk iiri demek bu lkenin z mal ve birok konuya hakimiyet gerektiren bir mesele. Tasavvuf bilmezseniz halk iirini ne anlarsnz ne yazabilirsiniz. Dini literatr bileceksiniz, tasavvufu bileceksiniz.
Halk edebiyatna baktnzda son be asrdr ilenen konular genelde bunlar. Halk airleri hep bir vicdan mahkemesi kurmutur ve bunun nedeni de inantr. Ve her suun mutlaka bir cezas vardr onlarn nazarnda. Bu cezay ya kanunlar verir ya da vicdan. nan; bu vicdan harekete geirip o cezay insann kendisine vermesini salayan en nemli dinamiklerdendir.
Yani halk airi ve halk ozan, topran altndakilerle bark olandr.
Feyza Tank: Hakikat birdir. Ama hakikate giden pek ok yol vardr elbette. Yntem ve uygulama farkllklar var.
Uur Ilak: Evet, aynen yle. Farkl tekkeler, dergahlar var bu lkede. Topluma k tutanlar da genelde buralarda yetimi. Birileri hem tekkeye tarikata kar kacak hem de Yunus Emre’ye bizim Yunus diyecek…Allah akna Yunus, Hac Bekta, Mevlana sanki bunlar tarikat mensubu deil miydi…
"Bizim lkemizde biraz pohpohlanan, eli cebi be kuru para gren insanlarn hele de biraz da medyatik olup sokakta insanlar da tanmaya baladysa bundan kaynaklanan gereksiz bir gururlanma ve kibir oluyor"
Hem dergahlara demediini brakmayacaksn, hem de Hac Bektai Veliler, Yunuslar zerinden pirim yapmaya gayret edeceksin, adndan nemalanacaksn. Yok yle ey! yemez bu millet!
Halk edebiyat bu deerlerden uzak olamaz, bu deerlerden uzanda icra edilen ey de halk edebiyat olamaz.
Kendime hi dardan bakmadm, bakamadm
Feyza Tank: Uur Bey siz icra ettiiniz meslek gerei halkn gz nnde olan birisiniz. Ya da medyatik diyelim buna. Ve genelde medyatik olunca insanlarda bir marma hali ortaya kar. Kendinizi dardan incelediinizde nerede, nasl gryorsunuz?
Uur Ilak: Dediiniz doru. Bizim lkemizde biraz pohpohlanan, eli cebi be kuru para gren insanlarn hele de biraz da medyatik olup sokakta insanlar da tanmaya baladysa bundan kaynaklanan gereksiz bir gururlanma ve kibir oluyor. Bu aslnda kalitesizliin gstergesidir benim kanaatimce. Kaliteli insan her trl hrete, paraya ramen tevazusunu muhafaza eder. Kalitesiz insan artlar ekillendirir, kaliteli insansa artlar. Sorunuza gelecek olursak, kendime hi dardan bakmadm bakamadm. Dardan bakanlara sormak lazm..
Feyza Tank: Bunu gerekletirebilmek iin muhakkak ki baz eylerden fedakarlk etmisinizdir?
Uur Ilak: Yaradl gayemle alakal tefekkrm kavidir. Bu konuda vicdan mahkemesi olan bir adamm. Hatta o kadar ki sabahlara kadar uyuyamadm zamanlarm bilirim. Byle olmasn seviyorum; her ne kadar zaman zaman uykusuz kalsak da… ve insan kemalat yolunda ilerleten en nemli eyin vicdan olduuna inanyorum. Bir sz geldi aklma: “alimler verse de fetvay sen yine kalbine dan davay”.
Alimlerin fetvas kmsediimden deil ama kalbin ulviyetine inanyorum.
Feyza Tank: Meryem Aybike Sinan’n benim iin sor dedii bir soru var. Onu aktarmak istiyorum. Kendi zerinde byk etkisi olan bir eseriniz varm “o gnden beri” isimli. Annesi de bu eseri pek severmi ve Meryem Hanm benim de manevi halam size bu eserin szlerini nasl bir haleti ruhiye iinde yazdnz soruyor. Kendisini derin bir hzne soksa da bu eseri ok sevdiini ve rahmetli annesiyle arasnda ayr bir ba yarattn sylyor.
"ki parti de birbirinden habersiz bir ekilde karar klmlar bu eserde ve almaya balamlar meydanlarda. Bize haber geldiinde: ben bu eseri Anadolu insan iin yazmtm sonuta Anadolu insanna dinletiyordu iki partide. Deien bir ey yoktu bizim iin. Ama o eseri AK Parti veya CHP’ye zel olarak yapm olsaydk bir kaygmz olurdu belki"
Uur Ilak: ncelikle annesine Allah’tan Rahmet diliyorum. Sadece bu eserle ilgili deil de genel olarak eserlerimle ilgili bir cevap verebilirim. Anne sevgisinin yeryzndeki hibir sevgiyle mukayese edilemeyecek bir sevgi olduuna inananlardanm.
“o gnden beri” ve buna benzer eserlerimin mutlaka bir hikayesi var. hatta bende btn eserlerimin bir hikayesi ve yaanml var ve bunlarn ou benim mahremim. Aslnda eserlerimle ilgili ok fazla ayrntya girmek istemiyorum. nk ayrntya girdike ben kendi zelimi anlatm olacam. Ayrca dinleyen hangi duygu ile dinliyorsa onun da duygularna kota koymu olurum.
O eseri yaptmda daha AK Parti kurulmamt.
Feyza Tank: Albmlerinizde genel olarak eserlerin sz ve mzii size ait. Sz m nce ortaya kar melodi mi? ncelik sras var mdr?
Uur Ilak: Bu tamamen deikendir. Bazen gzel bir sz gelir ona mzik yaparsnz, bazen ikisi ayn anda dklverir bazen de bir beste yaparsnz ona sz yazarsnz. Ama asl olan uyumdur.
Feyza Tank: Biraz da siyasete girersek ve yle gemi seimlere dnersek: 2002 seimleri srasnda AK Partinin kulland “haydi Anadolu” arksn CHP kullanmt. Siz daha sa kimlikli bir sanatsnz ve arknz hem sa hem sol grl bir parti tarafndan benimsendi. Sizin anzdan bu nasl bir durumdu?
Uur Ilak: ki parti de birbirinden habersiz bir ekilde karar klmlar bu eserde ve almaya balamlar meydanlarda. Bize haber geldiinde: ben bu eseri Anadolu insan iin yazmtm sonuta Anadolu insanna dinletiyordu iki partide. Deien bir ey yoktu bizim iin. Ama o eseri AK Parti veya CHP’ye zel olarak yapm olsaydk bir kaygmz olurdu belki. nsanlar partiye zel mzik yapan biri olarak grrd o zaman beni.
Geri yle grenler olmad m oldu elbette. Ama yle bir ey var ki ben bu eseri yaptmda daha AK Parti kurulmamt.
Ayrca benim yllar evvel yapm olduum bir eserin iki parti tarafndan da beenilip benimsenmesi ok gzel bir eydi. Sacs da benim Anadolu insanm, solcusu da. AK Parti genlii de CHP genlii de dinlesin ve faydalansn isterim. Sadece halk demeyle olmuyor biraz da Hak demek lazm.
"Admz byk ama kendimiz kck olmutuk Bugnleri istirham ediyorum Trk halk unutmasn. Bunlar unutmazsak Babakan daha iyi anlarz"

Feyza Tank: Ben hep sanat konusunda unu savunuyorum: sanatnn sanatna siyaset bulatrmamas gerektiini. Sanat sonuta temelinde insan unsurunun bulunduu ve bulunmas gereken bir eydir benim iin. Siyasetse bizlere retildii ve grdmz kadaryla bu tabi ki benim dncem tamamen; temelinde insan maddesinin olduu ama insani bir ey bulunmayan bir kavram.
Mesela Uur Ilak dendiinde daha ziyade sa kesimin sahip kt bir isim. Bu aradaki denge nasldr?
Uur Ilak: Olmas lazm.
Feyza Tank: Ama benim kastettiim sanatta siyaset yapmamak.
Uur Ilak: Dnya gr olann mutlaka bir yaftas olur bunu atamazsnz. Sanat camiasna bakn, kimse kendi grn ifade etmese de insanlar kategorize eder; bu sol bu sa der. Siz vatan, millet, tasavvuf diyorsanz, siz vatan millet ve devlet konularnda hassasiyet gsteriyorsanz yaftay yemisinizdir zaten. Size sac diyecekler. Ama siz devrimlerden, her iki kelimede bir laiklikten bahsediyorsanz, kimse size sac demez.
Ak adna hangi tanm yaparsanz yapn o AK deildir
Feyza Tank: Sizin siyasi duruunuzdan konualm biraz da vatan memleket meselelerine giri yapalm.
Uur Ilak: Ben hayatmn hibir dneminde solcu olmadm. Ama ben sacym da demedim. Kendimi sac olarak da tanmlamyorum nk saclk gibi ok clz bir kavramn iine skmak istemiyorum. Ak adna hangi tanm yaparsanz yapn o AK deildir ve bununla ak snrlam olursunuz. AK ise zgrdr. Dolaysyla bizim mayamzda ak varsa brakn tanmmz yapp kendimizi snrlandrmayalm. Ama bu benim siyasi grmn olmad anlamna gelmez. Herkesin mutlaka bir dnya gr vardr.
Feyza Tank: Peki u anki hkmetle ilgili, Babakanmzla ilgili dncelerinizi sorsak size?
Uur Ilak: Bu konuda ok effafm. Ben babakanmz ok seviyorum. Partizan deilim, hayatmn hibir dneminde de olmadm. Ama unu syleyebilirim, Trkiye Cumhuriyetini ve Trk milletini hem lkemizde hem uluslar aras planda en gzel ekilde temsil eden nemli liderlerden birisidir Recep Tayip Erdoan.
2001-2002’yi unutanlar 2010’u anlayamaz
Feyza Tank: Siz Babakan Erdoan’ kiisel olarak da tanyorsunuz ve seviyorsunuz. Ve takip ediyorsunuz gndemi, ynetici ve lider olarak birka rnekle anlatsanz bir sanat ifadesinden neler kacak?
Uur Ilak: Bir defa vefasz ve balk hafzal olmamak lazm. Bundan 8-9 yl evveline gitmek lazm. 2001 yln hatrlatmak istiyorum. 2001 yln yaayanlar bu lkenin nasl bir halde olduunu ok iyi bilirler. 2001’de sokaklarda araba azalmt, alveri merkezleri bombotu. Ve insanlar daha kt bir felaket gelir diye bin liras varsa bin lirasn yastnn altnda saklyordu. Ve Trkiye’de o dnem en yaygn fikir “yurtdna gitmek” idi ve en ok satan kitaplar da “yurtdna nasl gidilir” konulu olanlard. nsanlar lkesine bu kadar gvensiz bir haldeydi. Trkiye’nin Arjantin olmas konuuluyordu ve bu gidile tamamen iflas eden bir lke olaca beklentileri yksekti. “artk iflah olmaz” deniliyordu, dnya bankalarnda kredi notu tamamen drlmt. Kredi iin banka kaplarnda bekleyen koca bir lkeydik.
Admz byk ama kendimiz kck olmutuk
Bugnleri istirham ediyorum Trk halk unutmasn. Bunlar unutmazsak Babakan daha iyi anlarz.
Feyza Tank: Dnle bugnn teatisi yaplsa zaten pek ok ey anlamn yitirir. Ancak hafza-i beer nisyanla maluldr de byk bir gerek. Ara ara hatrlatma art veya yokluun tad varlkta hatrlanmaz.
Uur Ilak: 2001-2002’yi unutanlar 2010’u anlayamaz. Ben iin bu noktasndaym. “yahu ne oldu ki” diyor ne olmad ki, “ne yapt ki” diyor ne yapmad ki!
Altnda araban var, “imdi para yetmiyor” diyor. E tabi araba aldn taksit dyorsun, ev aldn taksit dyorsun. Bir tanesi yetmedi, “bir tanesinde oturur bir tanesini kiraya veririm” dedin ikinci evi aldn taksit dyorsun. Yine “eskisi gibiyim, hep skyorum” diyor. Ama eskiden ne iki evin ne araban vard. Onun iin eri otur doru konu insafl ol!
"20 ksur yl Almanya’da yaadm. Bir tek darbeye ahit olmadm. Benden nce babam ahit olmad. 1960 ylnda giden ilk kafile; hi birinin de herhangi bir darbeye ahit olmadn biliyorum. Brakn darbeyi, 50 sene iinde bir tek darbe sylentisi olmad."
Kendi evremden hareket ederek de sylesem 2001’de dibe vuran ok kiinin altnda evi arabas var.
Bunlar bu 8-9 yln iinde oldu. O yzden vefasz davranmamak lazm.
“Ne deiti ki kardeim kesemdeki para ayn” diyor, kesendeki para ayn ama standartlarn ok deiti. Gemiini unutursan bugnn kymetini anlayabilmen mmkn deil!
Trkiye’de sac, Avrupa’da solcu
Uur Ilak: Ben partizan deilim ama gerekler ortada. Benim ideolojik bir takntm yok. biz Avrupa’da sosyal demokratlar destekleriz eer ideolojik bir takntm olsa Avrupa da olsa sol partiyi desteklemem. Ama Avrupa’daki sosyal demokrat buradaki gibi statkocu deil ki. Avrupa’daki sosyal demokrat eteleri savunmuyor ki. Orada ki sosyal demokrasi ile lkemizdeki nerdeyse taban tabana zt.
15 yldr Trkiye’deyim ve olanlar yakndan takip ediyorum. evremde arkadalarmla bir araya geldiimde de bu konular oturur konuur analiz ederiz. Ben grdklerime ve yaadklarma inanrm. Kimse hariten gazel okumasn!
Feyza Tank: O halde sizin referandumdaki tavrnz ve oyunuz da belli ki evet?
Uur Ilak: 20 ksr yl Almanya’da yaadm. Bir tek darbeye ahit olmadm. Benden nce babam ahit olmad. 1960 ylnda giden ilk kafile; hi birinin de herhangi bir darbeye ahit olmadn biliyorum. Brakn darbeyi, 50 sene iinde bir tek darbe sylentisi olmad. Ve Almanya stelik 2. dnya savan btn iddetiyle yaam olmasna ramen bugn dnyann en gl lkelerinden. Bir de darbe olan lkelere bakn!
Darbe diktatrlktr
Darbe diktatrlktr. Bu lkeyi kimsenin 30 sene geriye gtrmeye hakk yok. Vatan iin yaptm diyerek kimse kendisini merulatrp hukukun stnde grmeye kalkmasn. Eer bu ekilde yani “Vatan” kavramn kullanarak bir ok illegal ii merulatracaklarn dnyorlarsa bu millet artk bunu yutmaz. 1980 evvelini unutmadk. Faili mehulleri unutmadk. Hukuku siyasallatranlar unutmadk. Bu milletin temel hak ve zgrlklerini hie sayanlar unutmadk.
Feyza Tank: Referandumdaki evet / hayr neye evet veya hayr sizce? Uluslar aras balantlar ve ekonomi asndan grleriniz nedir?
"Bu milleti darbelerle sindirmeye ve tepkisiz hale getirmeye alanlarn gelecekte byle bir zulme cesaret edemeyecek olmas beni mutlu ediyor"
Uur Ilak: Trkiye artk yatrmclar tarafndan tercih edilen lkedir. nk para gvenin olduu yere gider hem istihdam oluturur hem kazanr hem kazandrr.
Birileri kyor “hayr” diyor!
Yabanc sermayeye hayr diyor!
Uluslar aras balantlara hayr diyor!
Rusya ile balantya hayr diyor!
Avrupa ile balantya hayr diyor!
Amerika ile balantya hayr diyor!
Ortadou ile balantya hayr, diyor!
ran’la balantya hayr, diyor!
Hristiyanlarla balantya hayr, diyor!
slam alemiyle balantya hayr, diyor!
Allah akna sen her eye hayr diyerek lkeyi nasl idare edeceksin?
az olsun ama benim olsun” mant beceriksizlerin iidir.
Bana kalrsa hepsine evet. Amerika’ya da evet, Rusya’ya da evet, ran’a da evet. Asl mesele, lkemizin menfaatine uygun ilikiler gelitirebilmektir.
Feyza Tank: Peki bu referandum srecinde insanlar ne kadar zgr kararlarnda ve konuya ne kadar vakf sizin grdnz kadaryla?
Uur Ilak: Bence yarsndan fazlas tam olarak vakf deil. Tam olarak vakf olmasna da gerek yok zaten. Hayr erri bilmeyenlerin “hayrda hayr vardr” slonganlarna mukabil, hayrl i yapanlarla birlikte hareket etmenin daha doru olduunu dnyorum.
Feyza Tank: Peki, siz ne diyorsunuz?
Uur Ilak: Bu milleti darbelerle sindirmeye ve tepkisiz hale getirmeye alanlarn gelecekte byle bir zulme cesaret edemeyecek olmas beni mutlu ediyor. stnlerin hukukundan hukukun stnlne geerek, hukuku, kendini stn ve seilmi grenlerin elinden kurtarmak beni mutlu ediyor. ehit ailelerine, gazilere, zrllere ayrmcln pozitif ekilde yaplarak devletimizin onlara vefa borlu olduunu hatrlamas beni mutlu ediyor. Hasl kelam milletimin istikbalini mspet manada etkileyecek her ey beni mutlu ediyor..
Daha ne diyebilirim ki..
(Haber 7)

Kaynak